Η queer τέχνη ήταν πάντα ένας από τους πιο ασφαλείς χώρους για να ειπωθούν αλήθειες που αλλού δεν χωρούσαν. Για πολλές λεσβίες γυναίκες, η ποίηση δεν είναι απλώς δημιουργική έκφραση — είναι καταφύγιο, εξομολόγηση και μνήμη.
Μέσα από τον ποιητικό λόγο, η επιθυμία παύει να χρειάζεται εξηγήσεις. Δεν απολογείται, δεν κρύβεται και πάνω απ’ όλα δε ζητά την άδεια για να γίνει αποδεκτή. Υπάρχει όπως ακριβώς βιώνεται: εύθραυστη, έντονη, συχνά ανολοκλήρωτη, αλλά πάντα αληθινή. Διάβασε εδώ για το ντοκιμαντέρ Λεσβία της Τζέλης Χατζηδημητρίου και τη λεσβιακή κοινότητα της Ερεσού.
Ο έρωτας στη λεσβιακή κοινότητα: μεταξύ φωτός και σιωπής
Στο ποίημα που ακολουθεί, το πρώτο μιας σειράς που εύχεται να δώσει χώρο ανάσας και έκφρασης στον περιθωριοποιημένο λόγο, η ερωτική εμπειρία ξεδιπλώνεται όχι ως κατάκτηση, αλλά ως όνειρο. Ένα όνειρο που αιωρείται ανάμεσα στο φως και την απουσία, στη μνήμη και την προσδοκία. Η άλλη γυναίκα γίνεται φως, ήλιος, μελωδία στ’ αυτιά μιας ερωτευμένης ύπαρξης που φοβάται το σκοτάδι που θα την κατακλύσει, όταν εκείνη χαθεί.
Στη λεσβιακή κοινότητα, ο έρωτας συχνά βιώνεται με ένταση αλλά και εσωτερίκευση. Δεν αποκαλύπτεται πάντα, ούτε βρίσκει ανταπόκριση. Κινείται ανάμεσα στη λαχτάρα για ορατότητα και στον φόβο της απώλειας. Αυτή η διττότητα — το φως και η σκιά του— διαπερνά συχνά τη λεσβιακή ποίηση, δίνοντας διέξοδο σε συναισθήματα που δε χωρούν αλλού.
Ηλίου Πνοή, Shade
Σε βλέπω να με πλησιάζεις μέσα στο λουτρό της μέρας
Το φως διαχέεται πάνω στο πρόσωπό σου, όπως σε άγγελο
Μπριγιάν στολίζουν όλο σου το δέρμα
Δε θυμάμαι ποτέ ξανά ν’αγάπησα τόσο πολύ τον ήλιο.
Δεν ξέρω αν όντως υπάρχεις,
Αν σε έχω επινοήσει και η μορφή σου σβήσει, όταν επιστρέψω κάποια στιγμή
αιφνιδιαστικά πίσω στον κόσμο
Αν βλέπω ακόμα όνειρο, αν υπνοβατώ και νομίζω ότι ζω
Μα σκέφτομαι ότι ποτέ δε θα μπορούσε η φαντασία μου να συνθέσει αυτό το
θαύμα
Που είναι όμοιο με το γέννημα του οίστρου ενός θεού.
Δεν εχεις ιδέα πόσο σε θέλω, τη στιγμή που περνάς το χέρι σου γύρω από τη
μέση μου
Τη στιγμή που το στοργικό βλέμμα σου σμίγει με το δικό μου
Τη στιγμή που με τα μάτια αγκαλιαζόμαστε και η φωνή μου πλέκει στεφάνι γύρω
απ’τα μαλλιά σου
Τη στιγμή που μου μιλάς με λόγια γλυκά, και εγώ νομίζω ότι ακούω την ηχώ της
φαντασίας μου.
Στο διάβα του χρόνου έστησα σκοπιά
Και σαν στρατιώτης μετρώ τις νύχτες
Μέχρι να έρθει ξανά εκείνη η στιγμή που μέσα στο στέρνο μου θ’ανθίσουν
γιασεμιά
Που πάλι το χαμόγελό σου θα πλημμυρίσει με ανοιξιάτικη αύρα κάθε κύτταρό
μου
Αν σου λείπω, γράψε μου
Γιατί σ’εμένα λείπεις κάθε λεπτό της ημέρας
Και τα μηνύματα που σου στέλνω είναι νοερά και αδιάλειπτα
Ξέρω πως ποτέ δε θα σ’ έχω
Μα μείνε για όσο κρατάει το όνειρο
Αυτό το όνειρο, που σύντομα θα σβήσει
Και τότε θα με δεις να ψάχνω για τα αποτυπώματά σου στους τοίχους
Μήπως και έτσι, αγγίζοντας το παρελθόν,
Κρατήσω για λίγο ακόμα ζωντανή τη μνήμη της αθανασίας.
Στη συμφωνία του πάθους δονείται κάθε διάσταση της ύπαρξής μου
Ορχήστρα το κορμί μου, με εσένα να διευθύνεις
Εσύ οδηγείς το έργο και την εκτέλεση
Κι εγώ σου δίνω πίσω δώρο σε ένα spartito γραμμένη όλη την ομορφιά που
χαρίζεις στον κόσμο.
Λίγα λόγια για τη δημιουργό
Η Shade μοιράζει τη ζωή της μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου και εκφράζεται μέσα από την ποίηση και τη ζωγραφική. Το έργο της κινείται γύρω από την επιθυμία, τη μνήμη και την εσωτερική εμπειρία του έρωτα. Τώρα γίνεται η αιτία να εμπνευστούν και άλλες αποκλεισμένες ψυχές από το παράδειγμά της και να εξωτερικεύσουν όλα όσα επιθύμησαν, αλλά οι συνθήκες δεν τους επέτρεψαν να κάνουν πραγματικότητά τους.
