Από τις 16 έως τις 23 Σεπτεμβρίου πραγματοποιείται κάθε χρόνο η Bisexual Awareness Week, γνωστή και ως BiWeek. Η εβδομάδα ολοκληρώνεται στις 23 Σεπτεμβρίου με την Celebrate Bisexuality Day / Bisexual Visibility Day, μια ημέρα αφιερωμένη στην ορατότητα των bisexual και bi+ ανθρώπων. Η BiWeek ξεκίνησε ως ετήσια καμπάνια το 2014 και σήμερα αποτελεί διεθνή αφορμή για ενημέρωση, συζήτηση και ανάδειξη των εμπειριών της bi+ κοινότητας.
Το ερώτημα για την Ελλάδα είναι διαφορετικό: θα μπορούσε η Bisexual Awareness Week να αποκτήσει ένα δικό της ελληνικό αποτύπωμα;
Τι είναι πραγματικά η Bisexual Awareness Week;
Η BiWeek δεν αφορά μόνο όσους αυτοπροσδιορίζονται ως bisexual. Περιλαμβάνει ευρύτερα ανθρώπους που βρίσκονται στο bi+ φάσμα, όπως άτομα που χρησιμοποιούν όρους όπως pansexual, queer ή fluid.
Στόχος της είναι να αυξηθεί η ενημέρωση και η αποδοχή, αλλά και να γίνει ορατή μια πραγματικότητα που συχνά χάνεται ανάμεσα στην ετεροφυλοφιλία και την ομοφυλοφιλία. Η GLAAD περιγράφει τη BiWeek ως περίοδο κατά την οποία bi+ άνθρωποι και allies ενημερώνονται για την ιστορία, τον πολιτισμό, τις εμπειρίες και τις σύγχρονες ανάγκες της κοινότητας.
«Είσαι bi; Μα έχεις σχέση με άνδρα»
Ένα από τα πιο συνηθισμένα στερεότυπα γύρω από τη bisexuality είναι η αντίληψη ότι η ταυτότητα ενός ανθρώπου καθορίζεται από τον σύντροφό του. Μια bisexual γυναίκα που βρίσκεται σε σχέση με έναν άνδρα μπορεί να αντιμετωπιστεί ως straight. Αν βρίσκεται σε σχέση με γυναίκα μπορεί να θεωρηθεί lesbian. Το ίδιο μοτίβο μπορεί να εμφανιστεί και στους άνδρες.
Όμως η έλξη, η ταυτότητα και η σεξουαλική συμπεριφορά δεν είναι το ίδιο πράγμα. Τα στοιχεία του αμερικανικού CDC δείχνουν ακριβώς αυτή τη διαφορά. Στην έρευνα 2011–2015, το 3,5% των γυναικών ηλικίας 18–44 ετών δήλωσε ότι αισθανόταν εξίσου έλξη για άνδρες και γυναίκες, ενώ ένα επιπλέον 12,7% δήλωσε ότι αισθανόταν κυρίως έλξη για το άλλο φύλο. Στους άνδρες τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν 0,9% και 4,0%.
Αυτά τα στοιχεία αφορούν τις ΗΠΑ και δεν μπορούν να μετατραπούν σε ελληνικό ποσοστό. Είναι όμως χρήσιμα για να καταλάβουμε ότι οι άνθρωποι που αισθάνονται έλξη προς περισσότερα από ένα φύλα δεν ταυτίζονται απαραίτητα με όσους έχουν ήδη αντίστοιχες εμπειρίες ή χρησιμοποιούν το label bisexual.
Κι αν κάποιος έλκεται και από τα δύο φύλα αλλά δεν έχει τολμήσει να κάνει κίνηση ποτέ;
Δεν υπάρχει αξιόπιστο ελληνικό ποσοστό που να μας λέει πόσοι άνθρωποι αισθάνονται έλξη και προς άνδρες και προς γυναίκες αλλά δεν έχουν κάνει ποτέ κάτι με άτομο του ενός φύλου. Επομένως, θα ήταν παραπλανητικό να παρουσιάσουμε έναν συγκεκριμένο αριθμό ως ελληνικό δεδομένο.
Η έρευνα όμως δείχνει ότι η σεξουαλική έλξη δεν προϋποθέτει προηγούμενη σεξουαλική εμπειρία. Το CDC αντιμετωπίζει την ταυτότητα, την έλξη και τη συμπεριφορά ως διαφορετικές διαστάσεις του σεξουαλικού προσανατολισμού. Σε προηγούμενη ανάλυση των ίδιων εθνικών δεδομένων, μάλιστα, φάνηκε ότι άνθρωποι που ανέφεραν έλξη προς περισσότερα από ένα φύλα δεν ταυτίζονταν απαραίτητα με εκείνους που είχαν αντίστοιχη σεξουαλική συμπεριφορά.
Άρα ένας άνθρωπος μπορεί να έχει αισθανθεί έντονη έλξη για ένα άτομο του ίδιου φύλου χωρίς να έχει κάνει ποτέ κίνηση. Μπορεί να φοβάται την απόρριψη. Μπορεί να μην ξέρει αν το άλλο άτομο ενδιαφέρεται. Μπορεί να βρίσκεται ήδη σε σχέση. Μπορεί να μεγαλώνει σε ένα περιβάλλον όπου τέτοιες εμπειρίες αντιμετωπίζονται αρνητικά. Ή μπορεί απλώς να μην έχει βρεθεί ακόμη η κατάλληλη στιγμή. Γι' αυτό και δεν χρειάζεται να έχεις φιλήσει έναν άνδρα και μία γυναίκα για να αναρωτηθείς αν είσαι bisexual. Ούτε χρειάζεται κάποιος να κάνει coming out επειδή αναγνωρίζει μια τέτοια έλξη.
Γιατί υπάρχει ανάγκη για bisexual ορατότητα;
Η bi-erasure, δηλαδή η αμφισβήτηση ή η διαγραφή της bisexual ταυτότητας, μπορεί να εμφανιστεί τόσο εκτός όσο και μέσα στις LGBTQ+ κοινότητες. Συστηματική ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε το 2025 εξέτασε 100 μελέτες με συνολικά 7.170 bi+ συμμετέχοντες και κατέγραψε εμπειρίες bi-erasure από διαφορετικές πηγές, μεταξύ άλλων οικογένεια, συντρόφους, επαγγελματίες υγείας και lesbian ή gay κοινότητες. Αυτό μπορεί να εξηγεί γιατί μια bisexual ταυτότητα συχνά αντιμετωπίζεται σαν κάτι που πρέπει να αποδειχθεί.
«Με ποιον έχεις κάνει σχέση;»
«Πόσους άνδρες και πόσες γυναίκες έχεις ερωτευτεί;»
«Αφού είσαι με άνδρα τώρα, μήπως τελικά είσαι straight;»
Όμως καμία από αυτές τις ερωτήσεις δεν μπορεί να καθορίσει την ταυτότητα ενός άλλου ανθρώπου.
Πώς μπορεί να αποκτήσει το δικό της ελληνικό χαρακτήρα η BiWeek;
Η Ελλάδα δεν χρειάζεται απλώς να αναπαράγει μια διεθνή καμπάνια. Θα μπορούσε να δημιουργήσει τη δική της ελληνική εβδομάδα bisexual ορατότητας. Ένα πρώτο βήμα θα μπορούσε να είναι μια κοινή ψηφιακή καμπάνια με ένα αναγνωρίσιμο hashtag όπως #BiWeekGR ή #BiVisibilityGR, με ελληνικό ενημερωτικό υλικό που απαντά στις πραγματικές απορίες του κοινού. Διάβασε τι σημαίνει να είσαι αμφισεξουαλικό άτομο στη χώρα μας στο σχετικό άρθρο.
Ένα δεύτερο θα ήταν να οργανωθούν συζητήσεις, προβολές, workshops και ανοιχτές εκδηλώσεις σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Υπάρχει ήδη ένα σημαντικό δίκτυο LGBTQ+ οργανώσεων στην Ελλάδα, μεταξύ των οποίων το Colour Youth, το Emantes, το Lesb. Equal, η ΟΛΚΕ και το Thessaloniki Pride, σύμφωνα με τον κατάλογο μελών της ILGA World.
Και ένα τρίτο βήμα θα ήταν η δημιουργία περιεχομένου που να απευθύνεται όχι μόνο σε όσους είναι ήδη σίγουροι για την ταυτότητά τους αλλά και σε εκείνους που ακόμη ψάχνονται. Γιατί κάποιος μπορεί να μην είναι έτοιμος να πει «είμαι bisexual». Μπορεί όμως να είναι έτοιμος να πει: «Έχω νιώσει κάτι και για τα δύο φύλα. Και θέλω να καταλάβω τι σημαίνει αυτό για μένα.» Δεν χρειάζεται να γίνει άλλη μία εβδομάδα γεμάτη μόνο από σημαίες και hashtags.
Μπορεί να γίνει μια αφορμή για ενημέρωση, ορατότητα και ασφαλή εξερεύνηση της ταυτότητας. Δεν χρειάζεται να έχεις κάνει κάτι για να αναγνωρίσεις αυτό που αισθάνεσαι. Δεν χρειάζεται να έχεις «αρκετές» εμπειρίες για να δικαιούσαι μια ταυτότητα. Και δεν χρειάζεται να αποφασίσεις σήμερα ποια λέξη σε περιγράφει για πάντα.
Η ορατότητα μπορεί να ξεκινήσει ακόμη και από το δικαίωμα να κάνεις την ερώτηση με αίσθημα πλήρους αποδοχής και απελευθέρωσης προς τον εαυτό σου και τις ανάγκες του.
