Το πλοίο φεύγει νωρίς το πρωί και στο κατάστρωμα υπάρχουν πάντα μερικά παιδιά με μια βαλίτσα που μοιάζει υπερβολικά μεγάλη και ένα βλέμμα που μοιάζει υπερβολικά σοβαρό. Πηγαίνουν στην Αθήνα για να σπουδάσουν. Οι γονείς τους έχουν φροντίσει για το σπίτι, έχουν ετοιμάσει τάπερ, έχουν δώσει συμβουλές για τα μέσα μεταφοράς. Αυτό που κανείς δεν μπορεί να προετοιμάσει είναι η αίσθηση της πρώτης βραδιάς σε ένα διαμέρισμα όπου δεν ακούγεται η θάλασσα αλλά το λεωφορείο.
Όσοι μεγάλωσαν σε μικρό τόπο ξέρουν ότι εκεί όλοι σε γνωρίζουν. Ο φούρναρης ξέρει τι ψωμί παίρνεις, η γειτόνισσα ξέρει τι ώρα γύρισες. Στην Αθήνα αυτή η διαρκής ματιά εξαφανίζεται. Για μερικούς είναι ανακούφιση, για άλλους μοναξιά. Συχνά είναι και τα δύο μέσα στην ίδια εβδομάδα.
Οι φοιτητές που έχουν περάσει αυτή τη φάση λένε πως το κλειδί είναι να φτιάξεις μικρά σημεία αναφοράς. Ένα καφενείο όπου πας συχνά. Μια διαδρομή με τα πόδια που σου αρέσει. Ένας φούρνος της γειτονιάς όπου, μετά από λίγο καιρό, θα σε χαιρετούν. Η μεγάλη πόλη γίνεται πιο ανεκτή όταν τη μικραίνεις στα μέτρα σου.
Η επιλογή σχολής είναι και επιλογή καθημερινότητας
Ένα πράγμα που συχνά παραβλέπεται είναι ότι ο τόπος σπουδών καθορίζει τον τρόπο ζωής περισσότερο απ' όσο φανταζόμαστε. Μια σχολή στο κέντρο σημαίνει ότι ο φοιτητής μπορεί να κινείται με μετρό, να κάθεται μετά το μάθημα στη βιβλιοθήκη, να μην εξαρτάται από ατελείωτες μετακινήσεις. Γι' αυτό, όσοι ψάχνουν για κολλέγια Αθήνα ή για οποιαδήποτε άλλη σχολή στην πρωτεύουσα, καλό είναι να κοιτάξουν όχι μόνο το πρόγραμμα σπουδών αλλά και το πού βρίσκεται το κτίριο, πόσο εύκολα φτάνει κανείς εκεί και τι υπάρχει γύρω του.
Μετράει επίσης το μέγεθος των τμημάτων. Ένα παιδί που έρχεται από σχολείο με είκοσι μαθητές μπορεί να χαθεί σε ένα αμφιθέατρο με εκατοντάδες. Άλλα παιδιά, αντίθετα, απολαμβάνουν την ανωνυμία. Δεν υπάρχει σωστή απάντηση, μόνο η απάντηση που ταιριάζει στον χαρακτήρα του καθενός.
Υπάρχουν και πιο πεζά ζητήματα, που όμως βαραίνουν. Το να μάθεις να μαγειρεύεις κάτι απλό αντί να παραγγέλνεις κάθε βράδυ. Το να βρεις έναν γιατρό στην περιοχή πριν τον χρειαστείς. Το να έχεις έναν συμφοιτητή που μπορείς να πάρεις τηλέφωνο αν κλειδωθείς έξω από το σπίτι. Μικρά πράγματα, που χτίζουν μια αίσθηση ασφάλειας.
Και υπάρχει η επιστροφή. Τα πρώτα Χριστούγεννα, το πρώτο Πάσχα στο νησί, όλα μοιάζουν ίδια αλλά εσύ δεν είσαι πια ο ίδιος. Πολλοί περιγράφουν μια παράξενη αίσθηση ότι ανήκουν πια λίγο εδώ και λίγο εκεί.
Αυτή η διπλή ταυτότητα δεν είναι απώλεια. Είναι ίσως το πιο πολύτιμο πράγμα που αποκτά κανείς στα φοιτητικά του χρόνια, μαζί με το πτυχίο. Μαθαίνεις ότι μπορείς να σταθείς μόνος σου, να κάνεις φίλους από το μηδέν, να φτιάξεις σπίτι σε έναν τόπο που στην αρχή σου φαινόταν αφιλόξενος. Και όταν, χρόνια μετά, ξαναπάρεις το πλοίο προς το νησί, θα δεις στο κατάστρωμα κάποιο παιδί με μια μεγάλη βαλίτσα και θα θέλεις να του πεις ότι όλα θα πάνε καλά.
